WICARA LAN PAMIDANDA
Palet 1
Indik Wicara
Pawos 68
(1) Sane wenang mawosin makadi mutusang wicara ring Desa inggih punika, Prajuru utawi Panglingsir Desa sinanggeh Kerta Desa.
(2) Tata dudonan mawosin saha muputang wicara Desa kadi ring sor :
ha. Kaping ajeng kabawosin olih Kelihan Banjar.
na. Tan cumpu ring panepas Kelihan Banjar, karerehang pamutus ring paruman Banjar.
ca. Prade tan cumpu ring pamutus Banjar, katunasang ring Bandesa lan Kerta Desa
ra. Taler tan wenten cumpu ring pamutus Bandesa lan Kerta Desa, katunasang ring paruman Desa
(3) Prade sang mawicara tan wenten cumpu ring pamutus paruman Desa lan Kerta Desa, kengin nunasang wicara inucap ring sang Rumawos.
Pawos 69
(1) Sahanan wicara mawiwit kacorahan saka luwire sinanggeh nungkasin daging awig-awig, pararem miwah paswaran Desa / Banjar, Prajuru / panglingsir, patut digelis mawosin tan nyantos pasadok.
(2) Sajaba wicara kadi ring ajeng patut nyantosang pasadok sang nunas bawos.
(3) Panepase patut pastika nyantenang iwang patut malarapan Tri Pramana ( Saksi, ilikita, Bukti ) miwah tan maren nepek ring Catur Dresta.
Palet 2
Indik Pamidanda
Pawos 70
(1) Desa utawi Banjar wenang niwakang pamidanda ring warga Desa utawi banjar sane sisip
(2) Paniwak inucap kalaksanayang olih Bandesa utawi Kelihan Banjar.
(3) Bacakan pamidanda luwire :
ha. Ayahan panukun kasisipan.
na. Danda arta.
ca. Kanorayang.
ra. Panyangaskara.
(4) Pamidanda sang katiwakang manut masor singgih manut ring kasisipanne.
(5) Jinah utawi raja brana pamidanda ngeranjing dados druwen Desa utawi Banjar.
Pawos 71
(1) Krama sane langkungan ring tigang paruman ngelantur tan nawur urunan miwah dandanan wenang karampag.
(2) Rerampagan ngangge tatacara kadi ring sor :
ha. Kalaksanayang olih Prajuru kasarengin olih krama seakeha tigang diri maka saksi.
na. Sang ngarampag sangkanin darsana ngambil barang utawi nyawenin tanem tuwuh, akehnya manut ring utang sang karampag. Sang karampag mangda lila nyukserahang barangnya sane dados wala.
ca. Prajuru Desa miteketang mangda barang-barang sane karampag digelis katebus, masengker awuku pitung rahina, ring kutus rahinane pacang kaadol.
ra. Tan nganinin saluwir barang sane patut inggilang manut agama miwah tan mademan pangupa jiwa sang karampag.
Pawos 72
(1) Prade sang pacang karampag ngawara (ngalangin) palaksanan inucap mawastu sampun tan nganutin awig-awig Desa, wenang karang Desa sane kagenahin kadaut olih Desane.
(2) Semaliha yen purun taler ngawara (ngalangin) palaksanan kadi ring ajeng tan wenten pamargi sajawaning kasepekang olih karma Desane.
(3) Pamidanda inucap ring ajeng keni buntas risampun sang kakeninin :
ha. Nunas geng pangampura ring krama Desa riantukan nguwak pasubaya, (pararem) pecak
na. Nawur pangargan panguwak pasubayane (pararem) duk pacang karampag, kadulurin pamrayascita panyapsap kaiwanganne ring Desa.